Zwinne Zarządzanie Zmianą

Portfel zmian w firmie. Kiedy zarząd może dać zgodę na nowy projekt?

Portfel zmian w firmie. Kiedy zarząd może dać zgodę na nowy projekt?

W rozmowach z zarządami często obserwuję, jak łatwo menedżerowie uzasadniają rozpoczęcie projektu, gdy rozpatrują go osobno. Nowy system ma usprawnić obsługę klientów, zmiana procesu skrócić czas realizacji zamówień, a pilotaż AI ograniczyć liczbę powtarzalnych zadań. Każda z tych inicjatyw ma uzasadnienie biznesowe. Gdy pytam, kogo potrzebujemy do ich wdrożenia, często padają te same nazwiska.

Wyobraź sobie specjalistkę ds. obsługi klienta, którą kierownicy projektów uwzględnili we wszystkich trzech planach. Ma sprawdzić, jak nowy system obsługuje typowe zgłoszenia, pomóc ustalić przyczyny opóźnień w zamówieniach i przygotować przykłady do pilotażu AI. Jednocześnie klienci czekają na odpowiedzi w sprawach, którymi zajmuje się na co dzień. Dopiero gdy zestawimy plany poszczególnych projektów, widać, ile pracy przypada tej samej osobie.

Jak ocenić, czy firma może odpalić kolejny projekt?

Nadmiar projektów jako pierwsi odczuwają menedżerowie. Szukają zastępstw, ustalają, który projekt zespół może wesprzeć w pierwszej kolejności, i starają się utrzymać bieżące wyniki. Gdy takie konflikty powtarzają się w kilku zespołach, firma coraz dłużej czeka na oczekiwane efekty wdrożeń.

W takiej sytuacji proponuję prezesowi, by zadał sobie i zarządowi dwa pytania. Ile projektów strategicznych realizujemy jednocześnie? Czy zespoły mają dość czasu i odpowiednie kompetencje, by osiągnąć zakładane efekty, a jednocześnie wykonać bieżącą pracę? Od odpowiedzi powinna zależeć również decyzja o rozpoczęciu kolejnego projektu. Nawet dobrze uzasadniona inicjatywa może poczekać, jeśli jej uruchomienie zagrozi ważniejszym przedsięwzięciom.

Portfel zmian: jak zrobić przegląd?

Kiedy firma jest już przeciążona, jako konsultant zarządzania zmianą proponuję prezesowi przegląd wszystkich projektów strategicznych z udziałem zarządu i kadry menedżerskiej. Sprawdzamy, jaki cel strategiczny wspiera każdy projekt, na jakim jest etapie, które zespoły są potrzebne do jego realizacji i ile czasu muszą jeszcze na niego przeznaczyć. Menedżerowie przedstawiają faktyczne obciążenie swoich zespołów, uwzględniając ich bieżące obowiązki.

Podczas warsztatu strategicznego pokazuję narzędzia, które ułatwiają taki przegląd. Z ich pomocą zarząd wybiera przedsięwzięcia o największym znaczeniu dla strategii, które mieszczą się w możliwościach firmy i mogą być prowadzone równocześnie. Pozostałe projekty zarząd musi wstrzymać lub zakończyć.

W opisanym przykładzie zarząd wstrzymałby trwający pilotaż AI, jeśli angażuje on osoby potrzebne do wdrożenia systemu, od którego zależy ważny cel firmy. Na podstawie tej decyzji kierownicy projektów i menedżerowie zespołów mogą zaktualizować harmonogramy i podział pracy.

Kto podejmuje decyzje o portfelu zmian?

Zauważyłem, że w wielu firmach zarządzanie portfelem zmian formalnie powierzono biuru zarządzania projektami (PMO). W praktyce osoba zajmująca się portfelem często pełni funkcję sprawozdawczą. Zbiera informacje od kierowników projektów i przekazuje przełożonym, jak przebiegają poszczególne przedsięwzięcia. Może wskazać, gdzie kilka wdrożeń angażuje te same osoby, i przedstawić rekomendację. Na tym często kończy się jej mandat.

Rolę prezesa widzę w regularnym podejmowaniu na posiedzeniach zarządu kwestii obciążenia firmy zmianami. Za strategiczny portfel projektów odpowiada zarząd. Decyduje, ile przedsięwzięć firma będzie realizować jednocześnie, czy może rozpocząć kolejne oraz które z już uruchomionych trzeba zatrzymać, żeby najważniejsze przyniosły oczekiwane efekty.

Jeśli nadmiar równoległych projektów utrudnia Twojej firmie realizację strategii, porozmawiajmy o uporządkowaniu portfela zmian. W Agile for Future prowadzimy warsztaty dla zarządów i kadry zarządzającej. Pomagamy ocenić, jak projekty wspierają strategię, sprawdzić możliwości zespołów i zdecydować, które przedsięwzięcia kontynuować, wstrzymać lub zakończyć.

Umów bezpłatną 20-minutową rozmowę

Portfel zmian w firmie. Kiedy zarząd może dać zgodę na nowy projekt? Dowiedz się więcej »

Koniec projektu nie oznacza końca zmiany

Wyobraźmy sobie projekt informatyczny, który właśnie dobiegł końca. System działa, wszystkie zaplanowane funkcjonalności są na miejscu, wykonawca wywiązał się z umowy, dokumentacja jest podpisana. Być może udało się nawet zmieścić w budżecie i harmonogramie. Można ogłosić sukces.

Tylko czy organizacja rzeczywiście osiągnęła to, co zamierzała? Kilka miesięcy później może się okazać, że pracownicy nadal korzystają ze starych rozwiązań, wymyślają własne sposoby obchodzenia nowych procedur albo używają niewielkiej części możliwości systemu. Narzędzie działa, ale sposób pracy prawie się nie zmienił. Czy sukces projektu oznacza więc automatycznie sukces zmiany, którą miał przynieść?

Technologia to tylko część układanki

Ostatnio na kilku warsztatach z zarządzania projektami i zmianą wielokrotnie wracaliśmy do tego tematu. Uczestnicy podchodzili do niego bardzo różnie. Część doskonale wiedziała, że o powodzeniu projektu decyduje nie tylko technologia, harmonogram i budżet, ale też ludzie, którzy będą musieli pracować w nowych warunkach. Dla innych zaskoczeniem było to, jak wiele zależy od spraw, które często uchodzą za drugorzędne: komunikacji, zaangażowania pracowników, ich obaw i przyzwyczajeń oraz tego, jak menedżerowie przygotowują swoje zespoły.

Nie chodzi o brak kompetencji w zarządzaniu projektami. Po prostu łatwiej zarządzać tym, co da się zaplanować, zmierzyć i wpisać do harmonogramu, niż ludzkimi zachowaniami. Termin uruchomienia systemu, testy, szkolenia i odbiory zaplanujemy bez trudu. Dużo trudniej przewidzieć, kiedy ludzie zaczną korzystać z nowego rozwiązania tak, żeby przyniosło obiecane korzyści. A przecież po to zwykle realizujemy projekty.

Wdrożenie rozwiązania to nie wdrożenie zmiany

To rozróżnienie wydaje mi się szczególnie ważne. Wdrożenie systemu oznacza, że organizacja dostaje narzędzie. Wdrożenie zmiany oznacza, że ludzie zaczynają inaczej pracować, podejmować decyzje, współpracować i obsługiwać klientów. Pierwsze tworzy możliwości, drugie pozwala z nich skorzystać.

Weźmy firmę, która wprowadza nowy system do zarządzania dokumentami. Technicznie wszystko działa, a pracownicy dalej wysyłają pliki mailem, trzymają własne wersje dokumentów i uzgadniają decyzje po staremu. System jest wdrożony, ale zmiana sposobu pracy nie nastąpiła.

Nie zawsze wynika to z niechęci ludzi. Być może nie rozumieją, dlaczego stary sposób ma zniknąć. Być może nowe rozwiązanie nie odpowiada na ich rzeczywiste potrzeby. A może przełożeni nadal oczekują pracy według starych zasad, choć oficjalnie obowiązują nowe. Samo szkolenie z obsługi systemu też tego nie załatwi, bo umiejętność korzystania z narzędzia nie jest jeszcze gotowością do zmiany. Można wiedzieć, jak obsługiwać system, i nadal nie widzieć powodu, żeby to robić.

Zarządzanie zmianą nie może zaczynać się po projekcie

Częsty błąd polega na tym, że zarządzanie zmianą włączamy dopiero wtedy, gdy rozwiązanie jest gotowe. Najpierw projektujemy i wdrażamy system, a potem zastanawiamy się, jak przekonać ludzi, żeby z niego korzystali. Tymczasem powinno ono towarzyszyć projektowi dużo wcześniej. Już na etapie planowania warto wiedzieć, kogo zmiana dotknie, jak wpłynie na codzienną pracę zespołów, jakie kompetencje będą potrzebne i jakie przyzwyczajenia trzeba będzie zmienić.

Ogromne znaczenie mają też menedżerowie. To w dużej mierze od nich zależy, czy nowe rozwiązanie zostanie naprawdę wykorzystane. Jeśli po wdrożeniu sami działają po staremu, trudno oczekiwać czegoś innego od pracowników.

Nie każda zmiana spotka się z entuzjazmem i to normalne. Wątpliwości, pytania, a nawet opór są naturalnymi reakcjami. Ważne, czy organizacja potrafi je zrozumieć i sensownie na nie odpowiedzieć. Celem nie jest to, żeby wszyscy byli zadowoleni, tylko żeby stworzyć warunki, w których ludzie będą mogli skutecznie pracować w nowej rzeczywistości.

Kiedy naprawdę kończy się sukces projektu?

W tradycyjnym podejściu do projektów dużo uwagi poświęcamy zakresowi, terminom, budżetowi i jakości dostarczonego rozwiązania. To niezbędne, bez tego trudno mówić o skutecznym zarządzaniu. Ale spełnienie tych kryteriów nie gwarantuje jeszcze korzyści. Obok pytania „czy dostarczyliśmy to, co zaplanowaliśmy?“ powinno więc paść drugie: „czy dzięki temu organizacja naprawdę działa lepiej?“.

Czy ludzie korzystają z nowego rozwiązania? Czy zmieniły się procesy? Czy decyzje zapadają sprawniej, a klienci są lepiej obsługiwani? Czy osiągamy korzyści, dla których zaczęliśmy projekt? Odpowiedzi często pojawiają się dopiero po jakimś czasie od formalnego zakończenia.

Nie twierdzę, że projekt ma trwać w nieskończoność. Powinien mieć jasny początek i koniec. Ale odpowiedzialność za korzyści ze zmiany nie może znikać w chwili podpisania protokołu odbioru. Ktoś musi dalej obserwować, czy rozwiązanie przynosi efekty, wychwytywać trudności i korygować kurs. Zamknięcie projektu jest zdarzeniem formalnym, a utrwalanie zmiany to proces.

Dwa światy, które potrzebują siebie

Po tych warsztatach coraz mocniej wierzę, że zarządzania projektami i zarządzania zmianą nie powinno się traktować jak dwóch odrębnych światów, a tym bardziej jak konkurencji. Zarządzanie projektami pomaga zaplanować, zorganizować i dostarczyć rozwiązanie. Zarządzanie zmianą przygotowuje organizację i ludzi do tego, żeby to rozwiązanie zaczęło działać w codziennej praktyce. Jedno bez drugiego często nie wystarcza.

Dlatego przy kolejnym przedsięwzięciu, zwłaszcza związanym z cyfryzacją albo zmianą procesów, warto patrzeć nie tylko na to, co zamierzamy wdrożyć, ale też na to, co ma się dzięki temu zmienić. I może już na początku zadać sobie jedno pytanie: co ludzie będą robić inaczej, kiedy projekt się skończy?

Bo nie wdrażamy systemów po to, żeby mieć nowe systemy, tylko żeby coś w organizacji działało lepiej. A to nie dzieje się samo w dniu uruchomienia oprogramowania.

Koniec projektu nie oznacza końca zmiany Dowiedz się więcej »

Od gotowości do zmiany do gotowości do wdrożenia

Od gotowości do zmiany do gotowości do wdrożenia

Przygotowując zmianę, menedżerowie poświęcają wiele uwagi przekonaniu pracowników, że jest ona potrzebna. Gdy zyskują ich poparcie, mogą z większą pewnością rozpocząć wdrożenie. W pracy z firmami spotykam jednak zespoły, które ruszyły z entuzjazmem, a później utknęły. Co dzieli gotowość do podjęcia zmiany od gotowości do jej przeprowadzenia?

Poparcie pracowników otwiera drogę do działania

Jak może wyglądać sytuacja u progu zmiany? Pracownicy rozumieją, jaki problem ma rozwiązać zmiana, co firma może dzięki niej zyskać i dlaczego trzeba zacząć teraz. Zgłaszają pomysły i chcą włączyć się w działania. To ważny rezultat pracy wykonanej podczas rozpatrywania pomysłu i przygotowywania zmiany.

Kiedy widzę takie nastawienie, mówię menedżerom: to dobry moment, żeby rozpocząć wdrożenie. Łatwo wtedy przyjąć, że skoro pracownicy chcą zmiany, zespół jest już przygotowany do jej przeprowadzenia.

Co się dzieje, gdy wdrożenie zmiany grzęźnie?

Po rozpoczęciu wdrożenia zadania, które pracownicy wykonywali dotąd sprawnie, zaczynają zabierać im więcej czasu. Pojawiają się pytania i wątpliwości. Osoby prowadzące zmianę widzą, że prace zwalniają, ale nie wiedzą, jak rozpoznać przyczyny trudności ani jak na nie zareagować.

Kiedy kolejne działania nie przynoszą oczekiwanych efektów, początkowy entuzjazm może ustąpić zniechęceniu. Słabnie poparcie dla kontynuowania projektu. Nawet osoby, które chciały zacząć od razu, mogą zacząć pytać, czy dalszy wysiłek ma sens i czy firma w ogóle potrzebuje tej zmiany.

Gotowość do zmiany jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym do jej wdrożenia. Żeby przeprowadzić zmianę, zespół potrzebuje także umiejętności radzenia sobie z trudnościami oraz wytrwałości, gdy efekty pojawiają się później, niż oczekiwał.

Jak rozwijać umiejętności wdrażania zmian?

Na warsztatach zarządzania zmianą Agile for Future pracujemy nad zmianą, którą firma przygotowuje lub już wdraża. Najpierw budujemy gotowość do zmiany. Uczestnicy ustalają, dlaczego zmiana jest ważna, dlaczego trzeba podjąć ją teraz i po czym poznają, że przyniosła oczekiwane efekty.

Następnie ćwiczą prowadzenie wdrożenia. Korzystają z krzywej zmiany, żeby uwzględnić w planach przejściowy spadek sprawności zespołu. Uczą się rozpoznawać reakcje pracowników i dobierać wsparcie do trudności, których doświadczają. Planują też eksperymenty na małą skalę i ustalają, jak na podstawie wyników zdecydują, czy kontynuować dane działanie, zmodyfikować je lub sprawdzić inny pomysł.

Jeśli przygotowujesz zmianę albo Twój zespół utknął w trakcie wdrożenia, zapraszam do rozmowy. Wspólnie ustalimy, jakie sytuacje warto przećwiczyć na warsztacie z osobami prowadzącymi zmianę.

Od gotowości do zmiany do gotowości do wdrożenia Dowiedz się więcej »

Firmy wdrażają AI. Czy ich menedżerowie wiedzą, jak przeprowadzić tę zmianę?

Można kupić najlepszą technologię, przeszkolić pracowników i dać im najnowsze narzędzia AI, a potem odkryć, że w organizacji niewiele się zmieniło. Brzmi znajomo? Mam wrażenie, że widzę dziś coś, co w zarządzaniu zmianą obserwowałem już wielokrotnie: organizacje skupiają się na rozwiązaniu, które chcą wdrożyć, a dużo mniej uwagi poświęcają temu, jak ma się zmienić praca ludzi.

Przy sztucznej inteligencji widać to szczególnie wyraźnie. Mówimy o modelach językowych, agentach, automatyzacji i wzroście produktywności, pokazujemy, ile czasu można zaoszczędzić. A pytanie, które powinno paść jedno z pierwszych, brzmi: czy nasi menedżerowie potrafią stworzyć warunki, w których ludzie będą korzystać z AI z pożytkiem dla siebie i organizacji? Najnowsze badanie Charter AI Pulse sugeruje, że odpowiedź wcale nie jest oczywista.

AI zmienia pracę, ale czy na lepsze?

21 października 2026 roku organizacja Charter opublikowała raport AI Pulse, przygotowany pod kierunkiem Briana Elliotta i Christiny Janzer. Badacze oparli wnioski na ponad 5000 ankiet i 90 wywiadach z użytkownikami AI. Interesowało ich nie tylko to, czy AI zwiększa produktywność, ale czy korzystanie z niej rzeczywiście poprawia pracę i życie ludzi.

Wyniki studzą entuzjazm. Według 42,7% badanych technologia przynajmniej w pewnym stopniu poprawia ich pracę i życie, ale tylko 10,5% uznało, że poprawa jest naprawdę znacząca. Warto się nad tą różnicą zatrzymać. To, że szybciej wykonujemy zadanie, nie znaczy jeszcze, że pracujemy lepiej, mądrzej czy z większą satysfakcją. Możemy pisać więcej maili, robić więcej prezentacji i analizować więcej dokumentów. Ale czy podejmujemy lepsze decyzje? Czy mamy więcej czasu na pracę wymagającą myślenia, czy jesteśmy mniej przeciążeni, czy odzyskujemy poczucie wpływu na własną pracę? To nie są pytania o technologię, tylko o organizację pracy.

Najważniejszym ogniwem może być menedżer

Jeden z ciekawszych wyników dotyczy bezpośrednich przełożonych. Spośród 14 najważniejszych czynników związanych z czerpaniem korzyści z AI aż 11 odnosi się do działań menedżerów. Nie oznacza to, że menedżer odpowiada za wszystko, ani że badanie dowodzi prostego związku przyczynowo-skutkowego. Pokazuje jednak, jak dużo może znaczyć sposób kierowania zespołem.

Menedżer może stworzyć środowisko, w którym ludzie bez obaw eksperymentują, wymieniają się doświadczeniami i uczą nowych sposobów pracy. Może też stworzyć takie, w którym narzędzia formalnie są dostępne, ale nikt nie wie, czego się od niego oczekuje, wszyscy boją się błędów, a każda zaoszczędzona godzina oznacza po prostu więcej obowiązków. Technologia w obu przypadkach jest ta sama. Różnica tkwi w zarządzaniu.

Menedżerowie myślą, że pomagają. Pracownicy tego nie widzą

Menedżerowie około dwa razy częściej deklarują działania wspierające używanie AI, niż pracownicy potwierdzają, że je dostrzegają. Autorzy nazywają to demonstration gap, czyli luką między deklarowanym a dostrzeganym wsparciem.

Wyobraźmy sobie menedżera, który na spotkaniu mówi: „Zachęcam was do korzystania z AI, eksperymentujcie”. Z jego perspektywy sprawa jest załatwiona: przekazał oczekiwanie, dał zielone światło, może nawet wysłał kilka linków. Ale co faktycznie zmieniło się w pracy zespołu? Czy ludzie wiedzą, przy których zadaniach warto sięgać po AI? Czy mogą pokazać nieudane eksperymenty? Czy ktoś pomaga im oceniać jakość wyników i ustalono, kto odpowiada za decyzje podejmowane z jej wsparciem? Czy ktoś rozmawia z nimi o tym, jak zmieniają się ich zadania i kompetencje? Jeśli nie, menedżer może być przekonany, że wspiera zmianę, podczas gdy zespół żadnego wsparcia nie czuje. W zarządzaniu zmianą nie wystarczy zadeklarować poparcia, trzeba je pokazać w codziennych działaniach. I nie dotyczy to wyłącznie AI.

Ważniejsza jest sprawczość niż najbardziej zaawansowany agent

Raport zwraca uwagę na agency, czyli poczucie sprawczości i realny wpływ pracowników na to, jak technologia trafia do ich pracy. To jeden z najważniejszych czynników związanych z korzyściami z AI. Badacze wskazują też, że osoby używające AI codziennie znacznie częściej odnoszą korzyści niż te, które sięgają po nią raz w tygodniu, a zaawansowane zastosowania, jak budowanie agentów, mają dla deklarowanych korzyści dużo mniejsze znaczenie.

Stąd wniosek, że zamiast pytać „jakie najbardziej zaawansowane rozwiązanie możemy wdrożyć?”, lepiej zapytać: „jak ludzie mogą wykorzystać AI do rozwiązania prawdziwych problemów w swojej pracy?”. W pierwszym przypadku projektujemy zmianę wokół technologii, a pracownik ma nauczyć się narzędzia wybranego przez organizację. W drugim projektujemy ją wokół pracy człowieka, który współuczestniczy w odkrywaniu, jak narzędzie może zmienić jego sposób działania. Nie oznacza to pełnej dowolności, bo organizacja nadal potrzebuje zasad bezpieczeństwa, ochrony informacji i kontroli jakości. Ale w tych granicach ludzie powinni mieć przestrzeń do eksperymentowania. Tam może zacząć się prawdziwa zmiana.

A może ludzie ukrywają, że używają AI?

Raport pokazuje jeszcze jeden niepokojący mechanizm: 36% użytkowników przyznało, że zdarzyło im się ukrywać korzystanie z AI przed przełożonym, współpracownikiem lub klientem. Głównym powodem była obawa, że zostaną uznani za niekompetentnych. Co więcej, menedżerowie ukrywają to częściej niż pracownicy. Ukrywanie okazało się też najsilniejszym z analizowanych czynników związanych ze zwiększonym prawdopodobieństwem wypalenia. To nie znaczy, że samo ukrywanie powoduje wypalenie, ale zależność jest niepokojąca.

Co to oznacza dla organizacji? Kierownictwo zachęca do cyfrowej transformacji, a ludzie boją się przyznać, że używają narzędzi, które mają ją umożliwić. Pracownik sięga po AI, żeby zrobić coś lepiej lub szybciej, i jednocześnie ukrywa to, bo ktoś mógłby zakwestionować jego kompetencje. A skoro użycie AI zostaje w ukryciu, trudniej dzielić się doświadczeniami, wypracowywać dobre praktyki i wspólnie oceniać ryzyka. Organizacja traci możliwość uczenia się, a technologia, która miała zwiększać przejrzystość, zaczyna działać w kulturze milczenia. Trudno o lepszy dowód, że wdrażanie AI to także zmiana kulturowa.

Liderzy zbyt łatwo wierzą AI

Niektóre wyniki mogą być niewygodne dla kadry zarządzającej. Menedżerowie najwyższego szczebla częściej polegają na wynikach generowanych przez AI niż szeregowi pracownicy: 2,5 raza częściej deklarują zaufanie do jej odpowiedzi i dwa razy chętniej ufają AI niż własnemu osądowi. Jeśli zaczynamy traktować AI jako zastępstwo własnego myślenia, a nie narzędzie wspierające analizę, tworzymy kolejne ryzyko, zwłaszcza tam, gdzie decyzje dotyczą ludzi, strategii czy przyszłości organizacji.

Sam używam AI w pracy konsultanta, trenera i kierownika projektu. Pomaga mi analizować dokumenty, przygotowywać materiały, porównywać rozwiązania i rozważać scenariusze. Ale jest dla mnie zasadnicza różnica między AI jako partnerem do analizy a przerzucaniem na nią odpowiedzialności za własny osąd. AI może pomóc przygotować decyzję, ale nie zwalnia lidera z jej podjęcia. Tę zasadę warto w organizacjach mocno podkreślać.

Szkolenie z narzędzia nie wystarczy, ale samo eksperymentowanie też nie

Uczestnicy badania uznali praktyczne szkolenia z wykorzystania AI za najbardziej przydatną formę wsparcia, a otrzymuje je mniej niż 40% użytkowników. Organizacje oczekują korzyści, ale nie zawsze dają ludziom warunki, żeby się nauczyli, jak je osiągać.

Warto przy tym odróżnić dwie rzeczy. Pokazanie, jak działa konkretny model językowy, można zrobić stosunkowo szybko. Nauczenie kogoś, jak przeprojektować fragment własnej pracy z użyciem AI, wymaga więcej: trzeba zrozumieć proces, rozpoznać problemy, zaproponować eksperyment, sprawdzić wyniki, ocenić jakość i zdecydować, czy nowy sposób jest rzeczywiście lepszy. Nie wystarczy nauczyć ludzi pisać prompty, trzeba pomóc im zmienić sposób wykonywania zadań. A to klasyczne wyzwanie zarządzania zmianą.

Co powinien zrobić menedżer

Z perspektywy zarządzania zmianą widzę pięć konkretnych działań.

  1. Zacząć od pracy, nie od technologii. Zamiast pytać zespół, czy używa AI, zapytać, które zadania zajmują najwięcej czasu, gdzie pojawiają się błędy i jakie czynności nie wnoszą wystarczającej wartości. Dopiero potem szukać rozwiązań.
  2. Włączyć pracowników w projektowanie zmiany. Nie chodzi tylko o pytanie o opinię, ale o realny wpływ na wybór zastosowań, sposób eksperymentowania i ocenę rezultatów. Ludzie mają być współautorami nowych sposobów pracy, a nie odbiorcami instrukcji.
  3. Stworzyć przestrzeń do praktycznych eksperymentów. Nie od wielkiego projektu transformacyjnego, tylko od krótkich prób na prawdziwych zadaniach: wybrać problem, ustalić oczekiwany rezultat, sprawdzić, co z tego wyszło.
  4. Zadbać o bezpieczeństwo psychologiczne i jasne zasady. Pracownicy powinni wiedzieć, kiedy mogą używać AI, jak chronić dane i jak weryfikować wyniki. I powinni mieć pewność, że przyznanie się do używania AI nie zostanie automatycznie odczytane jako brak kompetencji.
  5. Mierzyć rzeczywistą zmianę, nie liczbę uruchomień narzędzia. Liczba użytkowników i promptów bywa ciekawa, ale nie mówi, czy organizacja pracuje lepiej. Warto patrzeć na jakość pracy, szybkość decyzji, współpracę, poziom przeciążenia i samodzielność ludzi.

Największe wyzwanie nie jest technologiczne

Od lat obserwuję organizacje wdrażające nowe strategie, procesy, systemy czy modele zarządzania i widzę podobny schemat. Najpierw pojawia się rozwiązanie, potem plan wdrożenia, potem szkolenia i komunikacja. Dopiero gdy coś zaczyna działać nie tak, pada pytanie o kulturę, przywództwo, zaangażowanie i sposób podejmowania decyzji. Z AI możemy powtórzyć ten sam błąd, tylko znacznie szybciej, bo narzędzia rozwijają się w tempie, do którego organizacje nie są przyzwyczajone.

Dlatego nie wystarczy pytać, czy firma jest gotowa technologicznie. Trzeba zapytać też, czy jej menedżerowie są gotowi zmienić sposób zarządzania. Czy potrafią oddać zespołowi część wpływu i uczyć się razem z nim? Czy są gotowi zakwestionować dotychczasowe sposoby pracy i przyznać, że nie znają wszystkich odpowiedzi? Może się okazać, że największą barierą wdrożenia AI nie jest brak narzędzia, tylko sposób, w jaki zarządzamy ludźmi, którzy mają z niego korzystać. I właśnie od tego warto zacząć.

Źródło: Brian Elliott, Christina Janzer, Charter AI Pulse, Charter, 21 października 2026, https://www.charterworks.com/research/ai-pulse/. Artykuł stanowi autorską interpretację wyników badania z perspektywy przywództwa i zarządzania zmianą.

Firmy wdrażają AI. Czy ich menedżerowie wiedzą, jak przeprowadzić tę zmianę? Dowiedz się więcej »

Wdrażasz rozwiązanie AI? Samo przekonanie zespołu projektowego nie wystarczy

Wdrażasz rozwiązanie AI? Samo przekonanie zespołu projektowego nie wystarczy

Zespół projektowy wie, dlaczego firma wdraża nowe rozwiązanie AI. A pozostali menedżerowie i pracownicy? Wyobraź sobie firmę, która przygotowuje się do wdrożenia agenta AI wspierającego obsługę reklamacji. Zespół inicjujący zmianę i zespół projektowy od kilku tygodni pracują nad przedsięwzięciem. Znają problemy związane z obsługą reklamacji, analizowali możliwe rozwiązania, oszacowali koszty i spodziewane korzyści. Są przekonani, że wybrane rozwiązanie poprawi efektywność pracy działu obsługi klienta.

Przychodzi moment ogłoszenia zmiany pozostałym menedżerom i pracownikom. Zamiast oczekiwanego entuzjazmu pojawiają się pytania: „Po co nam ten agent?”, „Przecież dotychczas dobrze sobie radziliśmy”, „Czy AI będzie rozpatrywać reklamacje lepiej od nas?”, „Co się stanie z naszymi stanowiskami?”.

Zespół projektowy jest zaskoczony. Przygotował rozwiązanie, które ma usprawnić pracę i przynieść firmie konkretne korzyści. Skąd zatem te wątpliwości?

Ta sama zmiana, różne reakcje na zmianę

W „Zwinnologii 2.0” opisujemy krzywą zmiany, która pomaga zrozumieć rekcje pracowników w sytuacji, gdy dotychczasowy sposób pracy ma zostać zastąpiony nowym. Jednym z istotnych zjawisk związanych z krzywą zmiany jest przesunięcie w czasie momentu, w którym poszczególne grupy pracowników dowiadują się o zmianie i zaczynają na nią reagować.

Zespół inicjujący zmianę oraz zespół projektowy miały czas, aby popracować nad pomysłem. Ich członkowie dyskutowali, analizowali problemy, rozpatrywali rozwiązania i stopniowo nabierali przekonania do wybranej koncepcji. Kiedy przygotowania do wdrożenia dobiegają końca, są już gotowi do działania.

Dla wielu pozostałych menedżerów i pracowników ogłoszenie decyzji o wdrożeniu rozwiązania AI jest dopiero początkiem zmiany. Pojawiają się różne reakcje – od zainteresowania i ciekawości po niepewność, obawy, a czasem sprzeciw. Zespół projektowy chce już wdrażać rozwiązanie, podczas gdy część pracowników nadal próbuje zrozumieć, dlaczego dotychczasowy sposób pracy ma się zmienić.

Zniecierpliwieni członkowie zespołu projektowego mogą interpretować pytania i wątpliwości jako opór wobec zmiany. Pracownicy mogą natomiast odnieść wrażenie, że ktoś podjął decyzję bez uwzględnienia ich potrzeb i oczekiwań.

Wróć do pytania DLACZEGO

Jednym z narzędzi, które wykorzystuję podczas przygotowywania zmian, jest Strategiczna Kanwa Zmiany. Stanowi ona element Wglądu, czyli pierwszej części cyklu Zwinnego Zarządzania Zmianą. Kanwa zawiera sześć obszarów, nad którymi pracuje zespół przygotowujący zmianę. Jednym z nich są argumenty uzasadniające jej ważność i pilność, czyli odpowiedź na pytanie DLACZEGO.

W przypadku naszego agenta AI decyzja o wyborze rozwiązania została już podjęta. Na warsztacie, jaki prowadzę, wracamy z uczestnikami do argumentów, które za nią przemawiały. Jaki problem biznesowy chcemy rozwiązać? Dlaczego wybraliśmy takie rozwiązanie? Jakich korzyści oczekujemy? Dlaczego chcemy przeprowadzić zmianę teraz?

Odpowiedzi na te pytania mogą wydawać się oczywiste dla osób, które przez wiele tygodni uczestniczyły w przygotowaniu projektu. Czy jednak potrafią równie przekonująco przedstawić je pozostałym menedżerom i pracownikom?

Hasło „Wdrażamy AI, aby zwiększyć efektywność pracy” prawdopodobnie nie rozwieje wszystkich wątpliwości. Zwłaszcza gdy pracownik zastanawia się, jak nowe rozwiązanie wpłynie na wykonywane przez niego zadania i jego przyszłość w firmie.

Spisanie argumentów za zmianą pomaga przygotować komunikację, która wyjaśnia powody podjętej decyzji. To ważny krok w pozyskiwaniu poparcia dla wdrożenia. Trzeba jednak pamiętać, że poszczególne grupy pracowników mogą potrzebować różnych informacji i form wsparcia.

Jak przygotować pracowników do wdrożenia rozwiązania AI?

Wdrażanie aplikacji, asystenta czy agenta AI oznacza często zmianę sposobu wykonywania pracy. Pracownicy muszą nauczyć się korzystać z nowych rozwiązań, niekiedy zmieniają się ich obowiązki, a nawet dotychczasowe role w organizacji. Przygotowanie rozwiązania technologicznego i harmonogramu jego uruchomienia nie zapewni powodzenia całego przedsięwzięcia.

Zespół projektowy i inicjatorzy zmian powinni odpowiednio przygotować zmianę i wiedzieć:

  • Jak przekonująco przedstawić argumenty za zmianą?
  • W jaki sposób rozpoznać reakcje pracowników i dobrać do nich odpowiednie działania?
  • Jak pozyskać osoby, które pomogą we wdrożeniu nowego rozwiązania?

Tymi zagadnieniami zajmujemy się podczas dwudniowego szkolenia „Zwinnologia 2.0: Zwinne Zarządzanie Zmianą w erze AI”, które prowadzę wspólnie z Markiem Naumiukiem.

Podczas warsztatu uczestnicy pracują nad Strategiczną Kanwą Zmiany, poznają cykl Zwinnego Zarządzania Zmianą oraz metody komunikowania i angażowania pracowników we wdrożenie konkretnych rozwiązań AI. Łączymy organizacyjny i ludzki wymiar zmiany, korzystając z podejścia opisanego w naszej książce „Zwinnologia 2.0”.

Przygotowujesz wdrożenie rozwiązania AI i chcesz zwiększyć szanse na jego powodzenie? Zapoznaj się z programem szkolenia „Zwinnologia 2.0: Zwinne Zarządzanie Zmianą w erze AI” i zapisz się na warsztat.

Wdrażasz rozwiązanie AI? Samo przekonanie zespołu projektowego nie wystarczy Dowiedz się więcej »

Zarządzanie zmianą: jeden projekt, pięć różnych perspektyw

W ubiegłym tygodniu razem z Jarkiem prowadziliśmy warsztat dotyczący zarządzania zmianą w dużym projekcie cyfryzacyjnym.

Nie mogę jeszcze napisać, dla jakiej organizacji pracowaliśmy. Mogę natomiast opowiedzieć o czymś, co wydarzyło się podczas tych dwóch dni i co jest, moim zdaniem, znacznie bardziej uniwersalne niż sam projekt.

Na sali było blisko 30 osób.

Jedna organizacja.
Jeden projekt.
Jedna wdrażana zmiana.

I pięć różnych obrazów tej samej sytuacji.

Pięć zespołów, jeden case

W naszych warsztatach staramy się nie pracować na wymyślonych przykładach. Uczestnicy przynoszą własne sytuacje, problemy i wyzwania, bo wtedy rozmowa o zmianie przestaje być teorią.

Tym razem poszliśmy krok dalej.

Cała grupa pracowała nad tym samym rzeczywistym wyzwaniem związanym z wdrażaniem nowego rozwiązania cyfrowego. Uczestnicy zostali podzieleni na pięć zespołów. Każdy analizował tę samą zmianę, odpowiadał na te same pytania i korzystał z tych samych narzędzi.

Można byłoby więc oczekiwać, że wyniki będą bardzo podobne.

Nie były.

Oczywiście część wniosków się powtarzała. Ale pojawiały się również różnice. Czasem całkiem istotne.

I właśnie wtedy pojawiła się jedna z najważniejszych obserwacji tego warsztatu:

ludzie uczestniczący w tej samej zmianie niekoniecznie wiedzą o niej to samo.

To brzmi banalnie. W praktyce banalne nie jest.

Ten sam projekt nie oznacza tej samej wiedzy

W dużych projektach często zakładamy, że skoro coś zostało omówione na spotkaniu, przesłane mailem albo przedstawione w prezentacji, to „wszyscy wiedzą”.

To bardzo ryzykowne założenie.

Jedni uczestniczą w większej liczbie spotkań.
Inni są bliżej decyzji.
Ktoś zna kontekst biznesowy.
Ktoś inny rozumie lepiej technologię.
Ktoś słyszał o planowanym rozwiązaniu kilka miesięcy wcześniej.
Ktoś dostał informację dopiero niedawno.

Formalnie wszyscy pracują nad tym samym projektem.

Poznawczo mogą jednak pracować nad pięcioma różnymi projektami.

I wtedy zaczynają się problemy.

Pojawiają się różne oczekiwania. Różne interpretacje celów. Różne oceny ryzyka. Różne przekonania dotyczące tego, co już zostało ustalone, a co nadal pozostaje otwarte.

Czasami organizacje nazywają później takie sytuacje „oporem wobec zmiany”.

A być może część tego oporu jest po prostu konsekwencją nierównego dostępu do informacji.

Najcenniejsze pytanie: czego nie wiemy?

Podczas tego warsztatu wydarzyło się jeszcze coś ważniejszego.

Uczestnicy zobaczyli nie tylko to, co wiedzą.

Zobaczyli również bardzo wyraźnie, czego nie wiedzą.

I to był ogromny zysk.

W organizacjach brak wiedzy jest często ukryty.

Ludzie nie zawsze mówią: „nie wiem”.

Czasem zakładają, że powinni wiedzieć.
Czasem nie chcą wyjść na niedoinformowanych.
Czasem nawet nie zdają sobie sprawy, że czegoś nie wiedzą.

Dopiero wspólna praca pokazuje luki.

Na warsztacie część z nich została nazwana bardzo konkretnie.

Nie wiemy jeszcze tego.
Nie mamy odpowiedzi na tamto.
Musimy sprawdzić tę kwestię.
Potrzebujemy decyzji w tym obszarze.
Trzeba porozmawiać z tymi osobami.

I właśnie w tym momencie „niewiadoma” przestaje być problemem.

Staje się zadaniem do wykonania.

Powstał więc również plan: co trzeba ustalić, skąd zdobyć brakujące informacje, z kim porozmawiać i jakie kwestie wymagają dalszych decyzji.

To jest dla mnie jedna z największych wartości dobrze zaprojektowanych warsztatów zmiany.

Nie chodzi o to, żeby po dwóch dniach uczestnicy wychodzili z przekonaniem:

„Teraz wszystko wiemy”.

Znacznie bardziej wartościowe jest:

„Wiemy, co wiemy. Wiemy, czego nie wiemy. I wiemy, co z tym zrobić”.

Przy okazji wydarzyło się coś jeszcze

Warsztat miał jeszcze jeden ciekawy efekt.

Uczestnicy dowiedzieli się sporo o… sobie nawzajem.

W dużych projektach łatwo skoncentrować się na procesach, harmonogramach, systemach, ryzykach i zadaniach. Trochę trudniej zauważyć ludzi, którzy mają ten projekt dowieźć.

A podczas wspólnej pracy bardzo wyraźnie było widać ich zaangażowanie.

Pojawiało się dużo wiedzy, doświadczenia, pomysłów, dyskusji i chęci szukania rozwiązań.

Ludzie zobaczyli też kompetencje innych osób, których być może wcześniej nie mieli okazji dostrzec.

I to jest kolejny paradoks projektów zmiany.

Czasem organizacja szuka „agentów zmiany”, liderów czy ambasadorów projektu, podczas gdy część z nich już siedzi przy stole.

Trzeba tylko stworzyć sytuację, w której będzie ich widać.

Warsztat jako narzędzie diagnostyczne

Po takich spotkaniach coraz mocniej utwierdzam się w przekonaniu, że warsztat dotyczący zmiany nie powinien być wyłącznie szkoleniem.

Może być również narzędziem diagnostycznym.

Pozwala zobaczyć:

– jakie obrazy zmiany funkcjonują w organizacji,
– gdzie wiedza jest spójna, a gdzie się rozjeżdża,
– czego ludzie nie wiedzą,
– jakie pytania pozostają bez odpowiedzi,
– jakie ryzyka są dostrzegane przez poszczególne grupy,
– kto dysponuje wiedzą, której nie mają inni,
– gdzie znajduje się energia do działania.

W dużych projektach taka diagnoza może być znacznie cenniejsza niż kolejna prezentacja pokazująca, że wszystko przebiega zgodnie z planem.

Bo czasem największym ryzykiem projektu nie jest brak planu.

Największym ryzykiem jest to, że każdy ma trochę inny plan w swojej głowie.

I nikt jeszcze o tym nie porozmawiał.

Zarządzanie zmianą: jeden projekt, pięć różnych perspektyw Dowiedz się więcej »

Projekt cyfryzacji - jak zwiększyć szanse powodzenia

Jak zwiększyć szanse powodzenia projektu cyfryzacji?

W przedmowie do „Zwinnologii” Jason Little opisał historię, do której często wracam podczas pracy z zespołami projektowymi. Podczas jednego z wystąpień zapytał uczestników, co by się stało, gdyby weszli do biura sponsorów zmiany i zaczęli je przemeblowywać tylko dlatego, że mają certyfikaty z dekorowania biur. Odpowiedź była natychmiastowa: wyrzuciliby ich.

To prosta metafora, ale bardzo dobrze pokazuje błąd, który można popełnić podczas projektów cyfryzacji.

Projekt cyfryzacji: kiedy zespół projektowy zaczyna „przestawiać meble”

Zaobserwowałem, że w wielu firmach w projekcie cyfryzacji zespół projektowy określa cel przedsięwzięcia, wybiera technologię lub system, ustala zakres projektu, projektuje przyszły sposób działania i kolejne etapy wdrożenia. Może przy tym bardzo dobrze znać cele biznesowe i dysponować dużą wiedzą techniczną. Problem zaczyna się wtedy, gdy robi to bez udziału ludzi, którzy później będą korzystać z nowego rozwiązania.

W praktyce zespół projektowy zaczyna użytkownikom „przestawiać meble”.

Nowy system oznacza przecież często znacznie więcej niż zmianę narzędzia. Zmienia sposób wykonywania zadań, dostęp do informacji, podział czynności między pracownikami, kolejność działań czy sposób współpracy między działami.

Jeżeli odbiorcy zmiany zostaną włączeni dopiero wtedy, gdy większość decyzji została już podjęta, ich możliwości wpływu na rozwiązanie są niewielkie. Można ich szkolić, informować, tłumaczyć im korzyści i zachęcać do korzystania z systemu. Trudniej jednak mówić o ich udziale w projektowaniu zmiany. A przecież właśnie oni będą przy tych nowych „meblach” pracować.

Jak traktuję ten problem podczas szkolenia?

Jeżeli prowadzę szkolenie z zarządzania zmianą dla zespołu odpowiedzialnego za projekt cyfryzacji, wykorzystuję historię Jasona Little’a i pytam uczestników:

Komu w tym projekcie możecie „przestawić meble”?

To pytanie kieruje uwagę zespołu na odbiorców zmiany. Kolejne brzmi więc:

Kogo warto zaprosić do pracy nad Strategiczną Kanwą Zmiany?

Nie podaję zespołowi gotowej listy osób. Członkowie zespołu projektowego znają swoją organizację, zakres projektu i ludzi, na których zmianę będzie on miał największy wpływ. Wspólnie identyfikujemy więc kluczowych odbiorców, których warto włączyć do planowania zmiany. Pokazuję następnie, jak pracować ze Strategiczną Kanwą Zmiany w składzie obejmującym zarówno zespół projektowy, jak i przedstawicieli użytkowników. Dzięki temu szkolenie nie kończy się na poznaniu kolejnego narzędzia. Zespół wie również, z kim powinien nad nim pracować.

Jak robię to w projekcie doradczym?

W projekcie doradczym przechodzimy od rozmowy do działania. Najpierw pokazuję zespołowi projektowemu ryzyko związane z „przestawianiem mebli” użytkownikom. Następnie wspólnie ustalamy, kogo zaprosimy na warsztat planowania zmiany.

W warsztacie uczestniczą członkowie zespołu projektowego oraz kluczowi odbiorcy zmiany. Dopiero w takim składzie rozpoczynamy pracę nad Strategiczną Kanwą Zmiany. Już podczas pracy nad Stanem docelowym pojawiają się różne spojrzenia na cyfryzację. Zespół projektowy może patrzeć na zmianę przez pryzmat rozwiązania, procesu czy celów projektu. Użytkownicy patrzą na to, jak po wdrożeniu będzie wyglądała ich codzienna praca. Dzięki ich obecności nie musimy zgadywać, jak odbiorcy wyobrażają sobie sytuację po zmianie. Możemy ich o to zapytać.

Podobnie jest podczas pracy nad pytaniem „Dlaczego?”. Wspólnie określamy, dlaczego zmiana jest potrzebna i dlaczego warto przeprowadzić ją właśnie teraz. Szukamy “Dlaczego” ważnego dla każdej grupy odbiorców (i kluczowych interesariuszy). To dobry moment na dyskusję, bo wypisane argumenty za zmianą można od razu wykorzystać przy planowaniu komunikacji i dalszych działań.

Zarządzanie zmianą jest częścią projektu cyfryzacji

Technologia może być ważnym elementem projektu cyfryzacji, ale o sposobie jej wykorzystania ostatecznie decydują ludzie. Jeśli przygotowujesz ważny projekt cyfryzacji, pamiętaj, że szanse jego powodzenia zależą również od zarządzania zmianą. Skontaktuj się ze mną. Porozmawiamy, co możemy razem zrobić.

Jak zwiększyć szanse powodzenia projektu cyfryzacji? Dowiedz się więcej »

Najbardziej zajęci ludzie w firmie nie zawsze robią najwięcej

Pełny kalendarz. Pusta wartość. Jak organizacje mylą zajętość ze skutecznością

Są w organizacjach ludzie, których zawsze jest pełno.

Biegną ze spotkania na spotkanie. Nie mają czasu na rozmowę. Odpisują w pośpiechu.
Ich kalendarz wygląda jak plansza do Tetrisa na najwyższym poziomie trudności.

— Przepraszam, mam tylko pięć minut.
— Jestem zawalony.
— Dzisiaj praktycznie cały dzień na spotkaniach.
— Nie wiem, kiedy ja mam właściwie pracować.

Brzmi znajomo?

A potem przychodzi dokument z banalnym błędem. Ktoś nie przeczytał załącznika. Nie sprawdził jednej liczby. Pomylił datę. Nie zauważył informacji, która była dwa akapity wyżej. Decyzja, która miała zająć pięć minut, wraca po trzech spotkaniach i piętnastu mailach.

I pojawia się pytanie:

jak to możliwe, że ktoś może być jednocześnie tak bardzo zajęty i tak mało uważny?

Być może problem wcale nie dotyczy tych ludzi. Być może problemem jest organizacja, która nauczyła ich, że zajętość wygląda lepiej niż skuteczność.

Kult zapracowania

W wielu firmach funkcjonuje nieformalny znak statusu.

Nie jest nim gabinet. Nie jest samochód służbowy. Nawet nie stanowisko. Jest nim brak czasu.

Im bardziej jesteś zajęty, tym ważniejszy się wydajesz. Jeżeli masz osiem spotkań dziennie, najwyraźniej jesteś potrzebny. Jeżeli odpowiadasz na maile o 22:47, najwyraźniej jesteś zaangażowany.

Jeżeli cały dzień biegasz pomiędzy pokojami albo przeskakujesz z Teamsa na Zooma, musisz być kimś istotnym.

Tyle że organizacja nie płaci ludziom za bycie zajętymi. Płaci za efekty.

I tu zaczyna się problem.

Aktywność jest widoczna. Efekt nie zawsze.

Aktywność łatwo zauważyć.

Widać człowieka na spotkaniu, jego wiadomości na czacie, kilkadziesiąt maili, zapełniony kalendarz, że „ciągle coś robi”.

Znacznie trudniej zobaczyć człowieka, który przez godzinę spokojnie analizuje problem, a potem podejmuje dobrą decyzję.

Nie widać przygotowania. Nie widać myślenia. Nie widać chwili, w której ktoś sprawdził dokument jeszcze raz i dzięki temu uniknął kosztownego błędu. Nie widać rozmowy, po której konflikt w zespole po prostu się nie wydarzył.

Dlatego organizacje mają naturalną skłonność do premiowania tego, co można łatwo zaobserwować.

A to może prowadzić do niebezpiecznego równania:

dużo aktywności = dużo pracy = duża wartość.

Tyle że to równanie bardzo często jest fałszywe.

Spotkanie też może być formą prokrastynacji

Są problemy, które wymagają spotkania. Ale są też spotkania, które pozwalają uniknąć problemu. Bo dużo łatwiej zorganizować kolejną godzinę dyskusji niż powiedzieć:

„Podejmuję decyzję”.

Łatwiej zaprosić siedem osób niż wziąć odpowiedzialność. Łatwiej przesłać temat dalej niż samemu przeczytać trzy strony dokumentu.

Łatwiej powiedzieć:

„Musimy to przedyskutować”.

Niż:

„Sprawdziłem. Proponuję zrobić to tak”.

W ten sposób spotkania zaczynają się mnożyć.

Jedno rodzi następne.

Na końcu pierwszego pada sakramentalne:

„To umówmy jeszcze krótkiego follow-upa”.

I oto powstaje perpetuum mobile współczesnej organizacji. Spotkanie generuje spotkanie, które generuje kolejne spotkanie.

A wszyscy są coraz bardziej zajęci.

Pośpiech produkuje błędy

Jest jeszcze jeden problem.

Ciągłe funkcjonowanie w trybie „nie mam czasu” obniża jakość pracy.

Kiedy człowiek co pół godziny zmienia kontekst, przeskakuje między tematami i stale reaguje na kolejne bodźce, zaczyna pracować powierzchownie. Czyta szybciej. Słucha mniej uważnie. Zakłada zamiast sprawdzać. Odpowiada zanim pomyśli.

Pomija szczegóły.

I wtedy pojawiają się właśnie te banalne błędy, które z zewnątrz wydają się absurdalne.

Jak można było tego nie zauważyć?

Można.

Jeżeli organizacja stworzyła środowisko, w którym człowiek jest przez cały dzień zajęty reagowaniem, może nie zostać mu już przestrzeń na myślenie.

A może problem leży w zarządzaniu?

Najłatwiej powiedzieć:

„On taki jest”.

„Ona zawsze robi wokół siebie dużo zamieszania”.

„Taki charakter”.

Być może.

Ale warto zadać inne pytanie:

co w naszej organizacji sprawia, że taki sposób działania się opłaca?

Czy awansujemy ludzi za rezultaty czy za widoczność?

Czy doceniamy osobę, która spokojnie rozwiązuje problem, czy tę, która najgłośniej o nim mówi?

Czy spotkanie jest u nas narzędziem pracy, czy rytuałem potwierdzającym, że „coś robimy”?

Czy menedżerowie pytają:

„Co osiągnęliśmy?”

czy raczej:

„Co robiliście?”

To nie jest to samo pytanie.

Organizacja dostaje to, co nagradza

Jeżeli w firmie opłaca się wyglądać na zajętego, ludzie zaczną wyglądać na zajętych.

Jeżeli opłaca się uczestniczyć w spotkaniach, będą uczestniczyć w spotkaniach.

Jeżeli obecność jest ważniejsza niż rezultat, będą obecni.

Jeżeli natomiast organizacja premiuje przygotowanie, samodzielność, jakość decyzji i dowożenie rezultatów, zachowania ludzi zaczną wyglądać inaczej.

Bo kultura organizacyjna nie powstaje z plakatów wiszących na ścianach.

Powstaje z tego, jakie zachowania są codziennie nagradzane, tolerowane albo ignorowane.

Może warto zacząć od prostego pytania

Następnym razem, kiedy ktoś powie:

„Nie mam czasu, mam cały dzień spotkania”,

nie trzeba od razu pytać:

„Jak cię odciążyć?”

Można najpierw zapytać:

„A które z tych spotkań naprawdę tworzą wartość?”

Albo jeszcze prościej:

„Co dzięki nim będzie zrobione lepiej, szybciej albo mądrzej?”

To może być niewygodne pytanie.

Ale czasem właśnie takich pytań organizacje potrzebują najbardziej.

Bo firma nie potrzebuje ludzi, którzy wyglądają na zajętych.

Potrzebuje ludzi, którzy mają przestrzeń, żeby myśleć, podejmować decyzje i wykonywać dobrą pracę.

A to czasami oznacza mniej spotkań. Mniej maili. Mniej biegania. Mniej szumu.

I więcej efektów.

Najbardziej zajęci ludzie w firmie nie zawsze robią najwięcej Dowiedz się więcej »

Nowe przepisy antymobbingowe – jakie zmiany czekają Twoją firmę?

Nowe przepisy antymobbingowe – jakie zmiany czekają Twoją firmę?

5 listopada 2026 r. wchodzą w życie nowe przepisy dotyczące mobbingu. I właśnie tę datę warto zapamiętać, jeśli zarządzasz firmą albo odpowiadasz za HR. Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników będą mieli wprawdzie jeszcze sześć miesięcy – do 5 maja 2027 r. – na dostosowanie regulaminu pracy albo wprowadzenie odrębnego regulaminu. Łatwo więc uznać, że z tematem można poczekać do wiosny.

To byłby błąd.

Od 5 listopada zmieniają się obowiązki pracodawcy. Okres przejściowy dotyczy dostosowania regulacji wewnętrznych, a nie odroczenia całej zmiany. Regulamin można poprawić stosunkowo szybko. Przygotowanie menedżerów i pracowników, zmiana sposobu reagowania na niepożądane zachowania czy zbudowanie zaufania do procedury wymagają znacznie więcej czasu.

Co to zmieni w Twojej firmie?

Patrząc na nowelizację Kodeksu pracy, widać najistotniejsze zmiany:

  • zmienia się definicja mobbingu – będzie nim uporczywe nękanie pracownika; znika dotychczasowy wymóg „długotrwałości”;
  • nie będzie trzeba wykazywać zamiaru sprawcy – znaczenie będą miały zachowania i okoliczności konkretnej sytuacji;
  • pracodawca ma przeciwdziałać mobbingowi systematycznie – prowadzić działania prewencyjne, wykrywać mobbing, właściwie reagować, podejmować działania naprawcze i wspierać osoby nim dotknięte;
  • pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 osób muszą określić reguły, procedury i częstotliwość działań związanych m.in. z przeciwdziałaniem mobbingowi;
  • przepisy wyraźnie oddzielają mobbing od normalnego zarządzania – uzasadniona i właściwie wyrażona krytyka czy rozliczanie pracownika z wykonanej pracy nie są mobbingiem;
  • rośnie ryzyko finansowe – pracownik, który dozna mobbingu, będzie mógł dochodzić zadośćuczynienia w wysokości co najmniej sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia.

Z punktu widzenia osoby zarządzającej firmą szczególnie ważne jest jedno słowo: systematycznie. Na szkoleniach, jakie prowadzi Agile for Future podkreślamy, że przeciwdziałanie mobbingowi nie może sprowadzać się do stworzenia procedury, umieszczenia jej w intranecie i przeprowadzenia jednego szkolenia.

Nowe przepisy wymagają zmiany sposobu działania

Jako konsultant zarządzania zmianą patrzę na tę nowelizację szerzej niż tylko przez pryzmat nowych zapisów w Kodeksie pracy. Firma musi odpowiedzieć sobie na bardzo konkretne pytania:

  • Czy menedżerowie wiedzą, gdzie przebiega granica między wymaganiem a niewłaściwym zachowaniem?
  • Czy potrafią udzielać krytycznej informacji zwrotnej bez poniżania pracownika?
  • Czy pracownicy wiedzą, jak reagować, gdy widzą zachowanie, które budzi ich niepokój?
  • Czy wiedzą, gdzie zgłosić problem i co stanie się później?

I wreszcie: czy organizacja potrafi reagować zanim niewłaściwe zachowania przerodzą się w poważny problem?

Nowe przepisy nie dotyczą więc wyłącznie HR-u i prawników. Dotykają codziennego sposobu zarządzania ludźmi. Tą zmianą trzeba zarządzić i tu proponujemy wsparcie Agile for Future.

Jak przygotowujemy firmy w Agile for Future?

W Agile for Future przygotowaliśmy warsztat, który łączy poznanie nowych wymagań z projektowaniem sposobu ich wdrożenia w konkretnej organizacji. Na wstępie krótko omawiamy definicję mobbingu i zmiany przepisów Kodeksu pracy. To co najistotniejsze: pracujemy z uczestnikami nad zgłaszanymi przez nich sytuacjami oraz nad tym, jak firma powinna działać, gdy pojawi się problem.

Na warsztacie uczestnicy ustalają m.in., jak i gdzie powinno się zgłaszać niepożądane zachowania, kto powinien przyjmować zgłoszenia, jak wygląda dalsze postępowanie, jak chronić poufność, jak przeciwdziałać działaniom odwetowym, jak wspierać osoby dotknięte niewłaściwymi zachowaniami oraz jakie działania profilaktyczne powinny być prowadzone regularnie. Wypracowujemy też z menedżerami sposoby udzielania informacji zwrotnej pracownikom w taki sposób, aby działać skutecznie i nie być posądzanym o mobbing.

Pierwsze takie warsztaty już przeprowadziliśmy.

Ich uczestnicy wyszli z projektem procedury, który może zostać dalej dopracowany, skonsultowany prawnie i wdrożony. Otrzymali jednak znacznie więcej niż dokument.

Pracując nad własnym rozwiązaniem, musieli wspólnie odpowiedzieć na pytania: co dokładnie zrobimy, kiedy pojawi się problem, kto ma zareagować, jak będzie wyglądało zgłoszenie, kto podejmie decyzję i co wydarzy się później. To właśnie odróżnia wdrożenie zmiany od napisania procedury.

5 listopada jest ważniejszy niż 5 maja

5 maja 2027 r. to ostateczny termin na dostosowanie regulacji wewnętrznych. 5 listopada 2026 r. zaczynają obowiązywać nowe zasady. Jeżeli więc zarządzasz firmą zatrudniającą co najmniej 10 pracowników, nie warto odkładać przygotowań na ostatnie tygodnie okresu przejściowego.

Dokument można przygotować szybko. Zmiana zachowań, przygotowanie menedżerów i pracowników oraz uruchomienie systemu, który rzeczywiście działa, wymagają czasu.

Jeżeli chcesz przygotować swoją organizację do nowych przepisów i nie ograniczać się do napisania kolejnej procedury, porozmawiajmy o warsztacie Agile for Future.

Nowe przepisy antymobbingowe – jakie zmiany czekają Twoją firmę? Dowiedz się więcej »

AI w zarządzaniu projektem. Asystent, nie kierownik projektu?

Na co dzień jestem trenerem i konsultantem. Prowadzę warsztaty, pracuję z menedżerami, rozmawiam o zmianie, przywództwie, projektach i wykorzystaniu sztucznej inteligencji w pracy.

Ale mam też drugą perspektywę.

Jestem praktykiem.

Od dłuższego czasu pełnię rolę kierownika projektu, którego celem jest termomodernizacja budynku. To przedsięwzięcie, w którym spotykają się harmonogramy, budżety, dokumentacja, wykonawcy, instytucje, formalności, ryzyka, nieprzewidziane zdarzenia i – jak to w projektach – rzeczywistość, która nie zawsze ma ochotę podporządkować się temu, co zapisaliśmy w planie.

I właśnie w tym projekcie regularnie wykorzystuję narzędzia AI.

Nie po to, żeby zarządzały projektem za mnie.

Po to, żeby pomagały mi zarządzać nim lepiej.

AI nie prowadzi mojego projektu

To rozróżnienie jest dla mnie bardzo ważne.

Kiedy rozmawiamy dzisiaj o sztucznej inteligencji, łatwo wpaść w jedną z dwóch skrajności.

Pierwsza mówi:

„AI zrobi wszystko za nas”.

Druga:

„To tylko zabawka, która produkuje ładnie brzmiące teksty”.

Moje doświadczenie jest zupełnie inne.

AI potrafi być niezwykle użytecznym narzędziem pracy kierownika projektu. Ale pod jednym warunkiem: że pozostaje narzędziem.

To ja znam kontekst projektu.

To ja wiem, co wydarzyło się podczas rozmów z wykonawcą.

To ja rozumiem, dlaczego pewne opóźnienie jest naprawdę groźne, a inne można jeszcze spokojnie zaabsorbować.

To ja znam ludzi, interesariuszy, historię ustaleń i ograniczenia, których często nie ma w żadnym dokumencie.

I ostatecznie to ja podejmuję decyzję.

AI może przygotować analizę. Może dostrzec zależność, której wcześniej nie zauważyłem. Może zakwestionować moje założenie. Może zaproponować trzy warianty działania.

Ale nie może przejąć odpowiedzialności za decyzję.

I bardzo dobrze.

Gdzie AI rzeczywiście mi pomaga?

Przede wszystkim tam, gdzie kierownik projektu musi przetwarzać dużą ilość informacji.

Dokumentacja projektowa, harmonogramy, zestawienia, umowy, aneksy, raporty, korespondencja, notatki ze spotkań, wymagania instytucji finansujących – po pewnym czasie liczba informacji zaczyna być naprawdę duża.

AI świetnie sprawdza się jako dodatkowa warstwa analizy.

Mogę na przykład poprosić o porównanie dwóch dokumentów i wskazanie różnic.

Mogę sprawdzić, czy informacje znajdujące się w kilku miejscach są ze sobą spójne.

Mogę przeanalizować potencjalne ryzyka wynikające z aktualnej sytuacji projektu.

Mogę przygotować pierwszą wersję raportu okresowego na podstawie danych, które wcześniej zgromadziłem.

Mogę uporządkować notatki po spotkaniu albo zamienić kilkadziesiąt luźnych informacji w listę decyzji, odpowiedzialności i kolejnych kroków.

Mogę również zapytać:

„Czego tutaj nie widzę?”

I to jest jedno z moich ulubionych zastosowań AI.

Nie dlatego, że odpowiedź zawsze jest trafna.

Ale dlatego, że potrafi zmusić mnie do ponownego spojrzenia na problem.

AI jako partner do myślenia

To być może największa wartość tych narzędzi.

Nie traktuję AI wyłącznie jako maszyny do tworzenia tekstów.

Znacznie ciekawsze jest dla mnie wykorzystanie jej jako partnera do myślenia.

Jeżeli w projekcie pojawia się problem, mogę opisać sytuację i poprosić:

  • jakie widzisz ryzyka?
  • jakie przyjmuję tutaj założenia?
  • czego mogłem nie uwzględnić?
  • jakie są trzy możliwe scenariusze?
  • jakie pytania powinienem zadać wykonawcy?
  • jakie argumenty może przedstawić druga strona?
  • co może się wydarzyć, jeśli przesuniemy tę decyzję o miesiąc?
  • jakie dane powinienem mieć, zanim podejmę decyzję?

I nagle AI przestaje być „narzędziem do pisania”.

Staje się czymś w rodzaju dodatkowego członka zespołu, który nie podejmuje decyzji, ale pomaga przygotować się do jej podjęcia.

Ale AI także się myli

I tutaj zaczyna się najważniejsza część całej historii.

AI potrafi odpowiedzieć bardzo przekonująco.

Także wtedy, kiedy nie ma racji.

Dlatego jedną z najważniejszych kompetencji w pracy z AI nie jest dziś umiejętność napisania sprytnego promptu.

Jest nią umiejętność oceny odpowiedzi.

Kiedy wykorzystuję AI w projekcie, nigdy nie zakładam automatycznie, że skoro coś zostało wygenerowane, to jest poprawne.

Sprawdzam dane.

Wracam do dokumentów źródłowych.

Porównuję informacje.

Patrzę na kontekst.

Czasami przyjmuję propozycję AI.

Czasami ją poprawiam.

A czasami po prostu mówię: nie, to tutaj nie ma sensu.

I chyba właśnie w tym miejscu najlepiej widać różnicę między korzystaniem z AI a oddawaniem AI odpowiedzialności.

Kierownik projektu nadal jest potrzebny

Można nawet powiedzieć więcej.

Im lepsze stają się narzędzia AI, tym ważniejsza staje się rola człowieka, który potrafi ocenić ich pracę.

Bo ktoś nadal musi rozumieć projekt.

Ktoś musi rozmawiać z ludźmi.

Ktoś musi ważyć sprzeczne interesy.

Ktoś musi zdecydować, które ryzyko akceptujemy.

Ktoś musi powiedzieć: „idziemy w tę stronę”.

I ktoś musi później wziąć odpowiedzialność za konsekwencje.

AI może być świetnym asystentem kierownika projektu.

Nie powinno jednak stawać się kierownikiem projektu.

Szybciej nie zawsze znaczy lepiej

Jest jeszcze jedna pułapka.

Pierwszym efektem korzystania z AI jest zazwyczaj przyspieszenie pracy.

Raport, który kiedyś powstawał godzinę, można przygotować znacznie szybciej.

Analiza dokumentów trwa krócej.

Pierwsza wersja komunikatu pojawia się niemal natychmiast.

Ale sama szybkość nie jest jeszcze najważniejszą korzyścią.

Znacznie ciekawsze pytanie brzmi:

co zrobię z odzyskanym czasem?

Jeżeli wykorzystam go tylko po to, żeby wyprodukować dwa razy więcej dokumentów, być może niewiele zyskałem.

Jeżeli jednak przeznaczę go na analizę ryzyka, rozmowę z interesariuszem, przygotowanie wariantów działania czy dokładniejsze przemyślenie decyzji – wtedy AI rzeczywiście podnosi jakość zarządzania projektem.

I właśnie tego szukam w tych narzędziach.

Nie automatyzacji dla samej automatyzacji.

Tylko lepszej pracy.

Tego właśnie uczymy na naszych warsztatach

Razem z Jarkiem w Agile For Future prowadzimy warsztat „Zarządzanie projektami z wykorzystaniem narzędzi AI”.

I zależało nam na jednej rzeczy.

Nie chcieliśmy stworzyć szkolenia będącego prezentacją kolejnych narzędzi i efektownych demonstracji w rodzaju: „zobaczcie, AI w pięć sekund zrobiło harmonogram”.

Bo harmonogram wygenerować jest łatwo.

Znacznie trudniejsze pytanie brzmi:

czy jest to harmonogram, według którego można prowadzić prawdziwy projekt?

Dlatego podczas warsztatu patrzymy na AI z perspektywy codziennej pracy kierownika projektu.

Jak przygotować się do projektu?

Jak analizować dokumentację?

Jak identyfikować ryzyka?

Jak przygotowywać warianty decyzji?

Jak wspierać komunikację?

Jak przygotowywać spotkania?

Jak analizować informacje po spotkaniach?

Jak wspierać raportowanie?

Jak korzystać z AI tak, żeby przyspieszało pracę, ale nie obniżało jakości decyzji?

I przede wszystkim:

jak zachować kontrolę nad procesem, kiedy część pracy wykonuje za nas sztuczna inteligencja?

Nie uczymy czegoś, czego sami nie używamy

To jest dla mnie szczególnie ważne.

Na rynku szkoleń związanych z AI bardzo łatwo jest dziś pokazać kilkanaście efektownych przykładów i opowiedzieć, jak potencjalnie można wykorzystać konkretne narzędzie.

My chcemy pójść krok dalej.

To, czego uczymy, wykorzystuję również w swojej pracy.

W prawdziwym projekcie.

Z prawdziwym budżetem.

Z prawdziwymi terminami.

Z prawdziwymi dokumentami, wykonawcami, interesariuszami i problemami.

I z prawdziwą odpowiedzialnością za podejmowane decyzje.

Dzięki temu wiem również, gdzie AI działa znakomicie, gdzie trzeba podchodzić do niej ostrożnie, a gdzie najrozsądniejszą decyzją jest po prostu jej nie używać.

Bo dojrzałe korzystanie z AI nie polega na tym, żeby używać jej wszędzie.

Polega na tym, żeby wiedzieć, kiedy rzeczywiście wnosi wartość.

AI jako drugi pilot

Gdybym miał więc opisać swoją relację z AI w projekcie jednym zdaniem, powiedziałbym:

AI jest moim drugim pilotem, ale nie siedzi za sterami.

Pomaga.

Podpowiada.

Analizuje.

Porządkuje.

Kwestionuje.

Czasami dostrzega coś, czego wcześniej nie zauważyłem.

Ale kierunek nadal wyznacza człowiek.

I właśnie takiego wykorzystania sztucznej inteligencji w zarządzaniu projektami chcemy uczyć.

Jeżeli więc zarządzasz projektami i zastanawiasz się nie nad tym, czy AI pojawi się w Twojej pracy, ale jak korzystać z niej mądrze i praktycznie, zapraszamy na warsztat „Zarządzanie projektami z wykorzystaniem narzędzi AI” Agile For Future.

Bez obietnicy, że AI poprowadzi projekt za Ciebie.

Za to z bardzo konkretnymi sposobami, dzięki którym może pomóc Ci prowadzić go lepiej.

AI w zarządzaniu projektem. Asystent, nie kierownik projektu? Dowiedz się więcej »